Lê Hoàng Xuân Hương - Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1, tỉnh An Giang

Trải qua hơn 49 năm xây dựng và phát triển, ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) không chỉ là một thiết chế pháp luật quan trọng của Nhà nước mà còn là biểu tượng của bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ và tinh thần thượng tôn pháp luật. Từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn, thiếu thốn về cơ sở vật chất lẫn con người, đến nay, ngành Kiểm sát Kiên Giang (nay là An Giang) đã từng bước khẳng định vị thế bằng chính chất lượng đội ngũ, bằng sự chính trực trong từng bản cáo trạng, sự công minh trong từng kháng nghị và sự tận tụy, gương mẫu trong từng hành động vì dân, vì công lý.

Giữ vững nền tảng, phát huy bản lĩnh

Không phải ngẫu nhiên mà hình ảnh người cán bộ Kiểm sát lại gắn với 5 chuẩn mực “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”. Bởi lẽ, trong mỗi quyết định phê chuẩn, mỗi cuộc kiểm sát tại trại giam, mỗi phiên tòa hình sự hay vụ án dân sự, người cán bộ Kiểm sát luôn phải giữ cái đầu lạnh của lý trí và trái tim nóng của trách nhiệm. Chính vì thế, việc rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và kỹ năng xử lý tình huống luôn là yêu cầu sống còn trong mỗi cán bộ, Kiểm sát viên.

Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, ngành Kiểm sát tỉnh Kiên Giang xác định: nêu gương không phải là lời hô khẩu hiệu, mà là sự chuyển hóa thành hành động cụ thể, từ việc đúng giờ đến việc xử lý công minh, từ lời ăn tiếng nói chuẩn mực đến hành vi không vụ lợi, không tư túi. Đó là những viên gạch tạo nên nền móng đạo đức công vụ, là giá trị cốt lõi để xây dựng niềm tin của nhân dân vào nền tư pháp.

Từ lời dạy của Bác đến hành động cụ thể

Trách nhiệm nêu gương, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trước hết là của người đứng đầu. Trong thực tế, lãnh đạo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang đã không chỉ bằng lời nói mà còn bằng hành động cụ thể: trực tiếp dự kiểm sát khám nghiệm hiện trường, xét xử án điểm; thường xuyên kiểm tra cơ sở; nghiêm khắc với chính mình, thấu hiểu cấp dưới và cầu thị trong tiếp thu ý kiến. Sự gương mẫu ấy đã lan tỏa xuống các đơn vị cấp huyện, đến từng cán bộ trẻ mới vào ngành.

Những quy định của Đảng về nêu gương, về những điều đảng viên không được làm đã trở thành kim chỉ nam trong mọi hoạt động của ngành. Không có vùng cấm, không có đặc quyền trong thực thi nhiệm vụ – đó là nguyên tắc bất di bất dịch được quán triệt từ Ban Cán sự Đảng đến từng Chi bộ.

Kết quả nổi bật từ trách nhiệm nêu gương

Từ việc xây dựng được đội ngũ cán bộ Kiểm sát bản lĩnh, vững vàng, tinh thông nghiệp vụ, ngành Kiểm sát Kiên Giang (nay là An Giang) đã tạo nên dấu ấn bằng nhiều con số biết nói. Trong giai đoạn 2020 - 2024, không để xảy ra oan sai, bỏ lọt tội phạm; tỷ lệ kháng nghị được chấp nhận cao; nhiều vụ án lớn được xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Đặc biệt, tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” được khơi dậy trong đội ngũ, tạo nên môi trường làm việc đoàn kết, dân chủ, kỷ cương.

Nhiều tấm gương cán bộ nữ vượt khó, cán bộ trẻ bám sát cơ sở, cán bộ hưu trí vẫn giữ trọn nghĩa tình với ngành, đã trở thành nguồn cảm hứng cho toàn ngành Kiểm sát tỉnh. Chính từ những con người cụ thể, việc làm cụ thể ấy, mà hình ảnh người cán bộ Kiểm sát Kiên Giang ngày càng trở nên gần gũi, chuẩn mực và đáng tin cậy trong lòng nhân dân.

Giải pháp để nâng cao hơn nữa trách nhiệm và nêu gương

Để việc nêu gương không chỉ dừng lại ở nhận thức mà trở thành văn hóa ứng xử và hành vi công vụ thường xuyên của đội ngũ cán bộ Kiểm sát, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp mang tính hệ thống và chiều sâu:

- Thể chế hóa trách nhiệm nêu gương: Tiếp tục hoàn thiện các quy định nội bộ của ngành, gắn trách nhiệm nêu gương vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng, quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ. Cần cụ thể hóa trách nhiệm người đứng đầu trong việc phát hiện, xử lý cán bộ vi phạm và biểu dương, khen thưởng kịp thời các tấm gương điển hình tiên tiến.

- Tăng cường kiểm tra, giám sát nội bộ: Xây dựng các cơ chế kiểm tra chéo, đánh giá độc lập giữa các đơn vị, đồng thời nâng cao hiệu lực giám sát của tổ chức Đảng và đoàn thể trong cơ quan. Mỗi Chi bộ và đoàn thể cần có tiếng nói phản biện và kiến nghị mạnh mẽ nhằm phát hiện sớm những biểu hiện suy thoái đạo đức công vụ.

- Phát triển đội ngũ kế thừa có phẩm chất đạo đức và lý tưởng nghề nghiệp: Ưu tiên bồi dưỡng, rèn luyện cán bộ trẻ thông qua các hoạt động thực tế, giao nhiệm vụ đột xuất và luân chuyển vị trí để thử thách và phát hiện nhân tố tích cực. Đưa nội dung nêu gương, đạo đức công vụ và kỹ năng xử lý tình huống thực tế vào chương trình đào tạo nghiệp vụ.

- Xây dựng môi trường công sở “liêm chính – kỷ cương – nhân văn”: Lãnh đạo đơn vị cần chủ động tạo dựng môi trường làm việc dân chủ, công khai, minh bạch và tôn trọng sự khác biệt. Mỗi cán bộ phải được sống trong môi trường mà những giá trị tích cực luôn được lan tỏa, thói quen tốt được vun đắp và hành vi lệch chuẩn không có đất tồn tại.

- Ứng dụng chuyển đổi số để nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm: Triển khai các phần mềm theo dõi tiến độ giải quyết án, quản lý công việc theo hướng công khai hóa quy trình, giúp cán bộ tự ý thức về trách nhiệm, đồng thời tạo điều kiện cho lãnh đạo dễ dàng giám sát, kiểm tra, đánh giá hiệu quả công tác và tinh thần phục vụ nhân dân.

Trong giai đoạn mới, để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, chuyển đổi số và tăng cường niềm tin xã hội đối với ngành Kiểm sát, cần tiếp tục:

Một là, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; xem trách nhiệm nêu gương là tiêu chí bắt buộc trong quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng, đánh giá cán bộ.

Hai là, đổi mới cách thức sinh hoạt chi bộ, tăng cường đối thoại, góp ý nội bộ để ngăn chặn sớm những biểu hiện lệch chuẩn.

Ba là, Xây dựng và lan tỏa mô hình “Kiểm sát viên liêm chính”, “Tổ nghiệp vụ giỏi, chuẩn mực đạo đức” để tạo hiệu ứng lan tỏa trong toàn ngành.

Bốn là, kết hợp giữa giáo dục truyền thống với ứng dụng công nghệ để kiểm tra, giám sát hiệu quả việc rèn luyện phẩm chất và trách nhiệm công vụ.

49 năm là hành trình của những bước chân bền bỉ, của những con người cống hiến thầm lặng và của cả một tập thể mang sứ mệnh bảo vệ pháp chế, giữ gìn công lý. Xây dựng hình ảnh người cán bộ Kiểm sát Kiên Giang (nay là An Giang) hôm nay không chỉ là rèn luyện kỹ năng, phẩm chất mà còn là sự thấm nhuần sâu sắc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, là ý thức phụng sự nhân dân, phục vụ Tổ quốc.

Với hành trang 49 năm ấy, ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh tiếp tục khẳng định là một tập thể đoàn kết, bản lĩnh, đổi mới và phát triển bền vững - xứng đáng là điểm tựa pháp lý vững chắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân trên vùng đất cuối trời Tổ quốc.